Lęk przed ciążą, często kojarzony z nastolatkami, nierzadko dotyczy osób dorosłych, zarówno mężczyzn jak i kobiet. U części osób przybiera on formę natężonego, przewlekłego niepokoju, który wpływa na relacje romantyczne, życie seksualne oraz codzienne funkcjonowanie.
Lęk przed ciążą nie zawsze oznacza tokofobię, czyli fobię przed porodem. U wielu osób ma on charakter strachu przed nieplanowaną ciążą, utratą kontroli nad własnym życiem i konsekwencjami społecznymi, finansowymi lub zdrowotnymi. Może objawiać się nadmiernym sprawdzaniem objawów, unikaniem współżycia, ciągłym stosowaniem testów ciążowych czy nadmiarowym analizowaniem prawdopodobieństwa zapłodnienia po każdej aktywności seksualnej.
Brak wiedzy o zapłodnieniu jako źródło lęku
Jednym z czynników sprzyjających lękowi przed zapłodnieniem jest brak wiedzy na temat zdrowia reprodukcyjnego, mechanizmu zapłodnienia, skuteczności metod antykoncepcyjnych oraz rzeczywistego ryzyka zajścia w ciąże w różnych sytuacjach.
Internet dla wielu osób jest dziś głównym źródłem informacji o seksualności. Niestety jest on pełen sprzecznych i niezweryfikowanych treści. Historie o „ciąży mimo zabezpieczenia” często są przedstawiane bez kontekstu. U osób podatnych na lęk może to prowadzić do nadmiernej czujności i stałego poczucia zagrożenia.
Dostęp do praw reprodukcyjnych a lęk przed ciążą
W Polsce, często pojawiającym się czynnikiem wpływającym na lęk przed ciążą jest dostępność praw reprodukcyjnych takich jak: antykoncepcja, możliwość przerwania ciąży, godna opieka ginekologiczna i okołoporodowa.
Lęk przed ciążą w przebiegu zaburzeń lękowych
Zaburzenia lękowe takie jak zaburzenia obsesyjno-kompulsywne (OCD) lub zaburzenia lękowe uogólnione (GAD) mogą zwiększać ryzyko wystąpienia lęku przed ciążą.
Jak pracować nad lękiem przed ciążą?
- Rzetelna edukacja seksualna
Rozmowa z seksuolożką_giem czy edukatorką_em seksualną może pomóc obniżyć poziom niepokoju. Specjalistka_a może też polecić wiarygodne źródła informacji np.: książki czy platformy edukacyjne. - Świadomy wybór antykoncepcji oraz znajomość praw reprodukcyjnych
Dobór metody antykoncepcji dopasowanej do stylu życia i potrzeb oraz znajomość swoich praw, dostępnych form wsparcia i lokalnych instytucji pomocowych zwiększa poczucie bezpieczeństwa i sprawczości. - Wsparcie psychologiczne i/lub psychoterapia
Gdy samodzielne próby łagodzenia niepokoju nie są wystarczające warto skorzystać z profesjonalnego wsparcia psychologicznego. Psychoterapia jest szczególnie wskazana, gdy lęk wiąże się z trudnymi doświadczeniami w przeszłości czy utrwalonymi negatywnymi przekonaniami wokół tematu zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego.
Czujesz, że potrzebujesz wsparcia lub pomocy? Skontaktuj się z nami- wspólnie przyjrzymy się Twojej sytuacji i zaproponujemy możliwe kierunki działania. Pamiętaj, nie jesteś sam_a.
Autorka: Zuzanna Muczko